Trong thế giới hối hả ngoài kia, có một nơi mà thời gian như ngưng đọng bên dưới những mái ngói âm dương xám màu năm tháng. Đó là thung lũng Lân Nóng (xã Cai Kinh, Lạng Sơn) – nơi 13 nếp nhà sàn của người Nùng Ing vẫn lặng lẽ soi bóng xuống mạch nước ngầm tinh khiết, kể cho khách phương xa nghe câu chuyện về một dòng tộc đã 8 đời gắn bó với núi rừng.
1. Lời tự sự từ những cột gỗ lim trăm tuổi
Nếu những ngôi nhà sàn ở Lân Nóng biết nói, chúng sẽ kể cho bạn nghe về hành trình "khai sơn phá thạch" của hai cụ tổ Pháp Sinh và Tào Hu. Cách đây hơn 1,5 thế kỷ, khi chọn vùng đất "minh đường tụ thủy" này làm nơi định cư, thứ đầu tiên các cụ dựng lên chính là những cột gỗ lim, gỗ nghiến vững chãi.
Một nếp nhà sàn cổ tại Lân Nóng – nơi che chở những giấc ngủ yên bình giữa lòng thung lũng đá vôi hùng vĩ.
Kiến trúc nhà sàn ở đây không đơn thuần là nơi trú ngụ; đó là một thực thể sống. Những thân gỗ được tuyển chọn kỹ lưỡng từ rừng già, được dựng lên bởi bàn tay tài hoa của những người thợ Nùng Ing mà không cần đến một chiếc đinh sắt. Mọi mối nối đều là mộng gỗ, khít khao và bền bỉ như tình nghĩa xóm giềng nơi đây.
2. Cấu trúc "Tam tầng" – Triết lý nhân sinh của người Nùng Ing
Bước chân vào một ngôi nhà sàn tại Lân Noóng, bạn sẽ thấy sự sắp xếp không gian đầy tinh tế và khoa học:
- Tầng sàn (Gầm nhà sàn): Trước đây là nơi cất giữ công cụ sản xuất, nay được bà con dọn dẹp sạch sẽ, treo những bó ngô vàng óng – thành quả của mô hình canh tác sạch.
- Tầng sinh hoạt (Trái tim của ngôi nhà): Đây là nơi diễn ra mọi nhịp sống. Giữa nhà luôn có một bếp lửa. Bếp không bao giờ tắt hẳn, hơi ấm từ củi rừng sưởi ấm cả ngôi nhà.
- Tầng gác: Nơi cất giữ lương thực và những vật dụng quý giá, tượng trưng cho sự no ấm và tích lũy của gia đình.
Sáng thức giấc trong nếp nhà sàn, nghe tiếng gió luồn qua cửa sổ, Lân Nóng bình yên hơn những gì bạn tưởng.
3. Mái ngói âm dương và sự giao thoa "Net Zero"
Điểm đặc biệt khiến du khách trầm trồ chính là sự kết hợp giữa nét cổ xưa và tư duy hiện đại. Trên những mái ngói âm dương thâm nghiêm, rêu phong, nay đã xuất hiện những tấm pin năng lượng mặt trời lấp lánh.
Nơi lưu giữ những bắp ngô vàng óng và cả những giá trị lao động thuần khiết của bà con.
Đây chính là biểu tượng của Làng du lịch cộng đồng Net Zero Lân Noóng. Ngôi nhà sàn cổ giờ đây không chỉ bảo vệ con người khỏi mưa nắng, mà còn tự tạo ra nguồn năng lượng sạch từ ánh nắng mặt trời để thắp sáng những đêm Sli giao duyên.
4. Tại sao nhà sàn Lân Noóng lại "quyến rũ" đến thế?
Đến với Lân Noóng, bạn không chỉ "xem" nhà sàn, mà là "sống" trong đó:
- Cảm giác chạm: Chạm vào mặt gỗ mát lạnh, cảm nhận thớ gỗ đã được mài mòn bởi thời gian.
- Hương vị: Mùi khói bếp quện với hương thơm của rượu ngô và gà da vàng đặc sản đang được chế biến ngay dưới gian bếp.
Bếp lửa giữa nhà sàn – nơi hơi ấm không bao giờ tắt và những nụ cười hiếu khách luôn sẵn sàng.
Âm thanh: Tiếng gió luồn qua khe cửa gỗ, tiếng hát Sli đối đáp vang lên từ hiên nhà này sang hiên nhà khác.
Nhà sàn Nùng Ing tại Lân Noóng chính là "linh hồn" giữ cho bản làng không bị hòa lẫn vào dòng chảy của đô thị hóa. Đó là nơi bạn có thể tìm thấy sự bình yên tuyệt đối, nơi con người, kiến trúc và thiên nhiên hòa làm một trong vòng tay của Công viên Địa chất Toàn cầu UNESCO.