Làng Lân Nóng (hay còn gọi là Lân Noóng), một thung lũng bình yên nằm ẩn mình trong lòng Công viên Địa chất Toàn cầu UNESCO Lạng Sơn, không chỉ nổi tiếng với mô hình du lịch "Net Zero" tiên phong mà còn chứa đựng một bề dày lịch sử hình thành đầy thú vị. Trải qua hơn 150 năm, câu chuyện về những người đầu tiên đặt chân đến mảnh đất này vẫn luôn là niềm tự hào của cộng đồng người Nùng Ing nơi đây.
1. Ý nghĩa tên gọi "Lân Nóng"
Theo ngôn ngữ của người Nùng bản địa, "Lân Noóng" có nghĩa là "Làng ở thung lũng nóng". Mặc dù tên gọi gợi cảm giác oi bức, nhưng trên thực tế, nhờ địa thế được bao bọc bởi những dãy núi đá vôi trùng điệp, Lân Nóng lại sở hữu một khí hậu vi mô vô cùng mát mẻ và trong lành. Cách chơi chữ "Thôn Lân Nóng mà không nóng" từ lâu đã trở thành một điểm nhấn thương hiệu độc đáo thu hút du khách thập phương.
Vùng đất "Lân Nóng mà không nóng" - thiên đường khí hậu trong lòng Công viên địa chất.
2. Những bậc tiền nhân khai sơn phá thạch
Làng Lân Nóng được hình thành cách đây khoảng 150 năm. Theo lời kể của những cao niên trong làng, lịch sử của bản làng gắn liền với tên tuổi của hai cụ: Pháp Sinh và Tào Hu.
Cơ duyên với thung lũng Lân Nóng: Sau bao gian nan vất vả, khi đặt chân đến vùng đất Lân Nóng ngày nay, hai cụ đã ngay lập tức bị thu phục bởi thế đất "vòng cung gần khép kín" của những ngọn núi đá bao quanh một thung lũng bằng phẳng. Đặc biệt, nơi đây có nguồn nước mát dồi dào và địa thế "minh đường tụ thủy" – biểu tượng của sự tươi mới, may mắn và tài khí trường tồn.
3. Quá trình phát triển và 8 thế hệ tiếp nối
Từ hai hộ gia đình ban đầu của cụ Pháp Sinh và Tào Hu, làng Lân Nóng đến nay đã trải qua 8 đời sinh sống an vui và hạnh phúc.
Quy mô cộng đồng: Hiện nay, làng có 13 hộ gia đình với tổng cộng 62 nhân khẩu, tất cả đều thuộc nhóm Nùng Ing. Sự nhỏ bé về quy mô lại chính là "tài sản" giúp ngôi làng giữ được sự biệt lập, cấu trúc văn hóa thuần chủng và một hệ sinh thái khép kín gần như nguyên bản.
Cộng đồng Nùng Ing nhỏ bé nhưng giàu bản sắc, gìn giữ nguyên vẹn giá trị tổ tiên.
Bảo tồn bản sắc: Qua 1,5 thế kỷ, người dân Lân Nóng vẫn giữ vững những nét văn hóa đặc trưng như: kiến trúc nhà sàn gỗ lim, nghiến cổ kính; trang phục vải chàm nhuộm thủ công tinh xảo và các làn điệu Sli Nùng Ing say đắm lòng người.
4. Từ bản làng nông nghiệp đến biểu tượng "Du lịch xanh"
Sau 150 năm bền bỉ tự cung tự cấp dựa vào nông nghiệp (trồng na, ngô, lạc), Lân Nóng đang đứng trước một bước ngoặt lịch sử mới. Với sự hỗ trợ của các chuyên gia và chính quyền, làng đang chuyển mình mạnh mẽ trở thành "Làng du lịch Net Zero".
Việc lắp đặt hệ thống pin năng lượng mặt trời cho 13 hộ dân và định hướng giao thông xanh không chỉ bảo vệ môi trường mà còn tôn vinh giá trị cốt lõi mà hai cụ Pháp Sinh và Tào Hu đã nhìn thấy từ hơn một thế kỷ trước: một vùng đất hòa hợp tuyệt đối giữa con người và thiên nhiên.